الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
157
تفسير مجمع البيان (فارسى)
و در حديث از ابى سعيد خدرى از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله در اين آيه روايت شده كه فرمود ، جبرئيل به من گفت خداى عزّ و جل فرمود هر گاه من ياد شوم تو هم با من ياد شوى و در همين باره حسان بن ثابت مدح مىكند پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله را . اعزّ عليه للنبوّه خاتم * من اللَّه مشهور يلوح و يشهد و ضمّ الإله اسم النبىّ الى اسمه * اذا قال فى الخمس الموذّن اشهد عزيز بود بر آن حضرت خاتم نبوّت كه از جانب خدا مشهور و ظاهر بود و گواهى برسالت و خاتميّت آن حضرت ميداد و خدا منضم كرد اسم پيغمبر را بر اسم خودش هر گاه كه مؤذّن در اذان نماز پنجگانه گواهى دهد و بگويد اشهد ان لا إله الّا اللَّه و اشهد انّ محمد رسول اللَّه ( ص ) . و شق له من اسمه ليجلّه * فذو العرش محمود و هذا محمّد و شكافت براى آن حضرت از اسم خودش تا اينكه او را بزرگ دارد ، پس صاحب عرش محمود و او هم محمّد است سپس خداى سبحان وعده يسر و توانگرى و راحتى بعد از سختى داد و جهت آن اين بود كه آن حضرت در مكّه در سختى بود ، پس فرمود : ( فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً ) كلبى گويد يعنى با فقر و بينوايى توانگرى و توسعه خواهد بود . و بعضى گفتهاند : يعنى باشد تيكه تو در آنى از مزاحمت مشركين و اذيّت آنان آسانى و راحتى و آسايش خواهد بود به اينكه خدا تو را بر آنها غلبه دهد تا اينكه اطاعت كنند حقى را كه براى ايشان آوردى از روى ميل و رغبت يا از روى كراهت و ناراحتى ، سپس تكرار فرمود اين مطلب را ، و